DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK VE KUTADGU BİLİG’DE HİDROGRAFİK TERİMLER VE METAFORİK KULLANIMLARI

Zekiye Gizem DEBRELİ

Article Details

DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK VE KUTADGU BİLİG’DE HİDROGRAFİK TERİMLER VE METAFORİK KULLANIMLARI

Authors:

Zekiye Gizem DEBRELİ

Publisher:

Ondokuz Mayıs University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi 2020 Vol.1 Issue 2, pp.139-167

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000538197

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2717-8072

Abstract:

 


The “water” motif, which has an important place in Turkish culture, has been the subject of many studies until today. In some of these studies, the "water" motif is considered in the context of folk beliefs and mythology, while in some studies, the subject has been approached from a lexicographic perspective. The meaning and importance of the "water" motif in Turkish culture in the context of folk beliefs and mythology was emphasized in the introduction part of this study which aims to identify and explain the hydrographic terms and their metaphorical usage in Dîvânu Lugâti’t-Türk and Kutadgu Bilig. Information was given about the studies on the lexicographic dimension of the issue. In the first part, hydrographic terms and examples in Dîvânu Lugâti’t-Türk and Kutadgu Bilig were shown. In the second part, the concept of metaphor was first focused on, and then the metaphorical usages of hydrographic terms detected in Dîvânu Lugâti’t-Türk and Kutadgu Bilig were explained through examples. It was understood that in the conceptual metaphors identified, the positive properties of water that purify and heal have been used. Also, the metaphor of river and sea has been used for everything that is abundant. Likewise, the uncontrollable and frightening power of water has been used in the metaphor of ‘the army is flood’. In addition, it is noticed that the mystical world view is effective in metaphors such as ‘the world is bitter water’ and ‘the world is a well’. In the conclusion section, similar findings were summarized.

.

 

Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan “su” motifi, bugüne kadar pek çok araştırmaya konu olmuştur. Bu araştırmaların bazılarında “su” motifi, halk inanışları ve mitoloji bağlamında ele alınırken bazı araştırmalarda ise konuya leksikografik açıdan yaklaşılmıştır. Dîvânu Lugâti’t-Türk ve Kutadgu Bilig’de hidrografik terimler ve metaforik kullanımlarını tespit ve izah etmek amacıyla yapılmış olan bu çalışmanın giriş bölümünde Türk kültüründe “su” motifinin halk inanışları ve mitoloji bağlamında anlam ve önemi üzerinde duruldu. Konunun leksikografik boyutu üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verildi.Birinci bölümde Dîvânu Lugâti’t-Türk ve Kutadgu Bilig’de yer alan hidrografik terimler ve örnekleri gösterildi. İkinci bölümde ise önce metafor kavramı üzerinde duruldu, ardından Dîvânu Lugâti’t-Türk ve Kutadgu Bilig’de tespit edilen hidrografik terimlerin metaforik kullanımları örnekler üzerinden açıklandı. Tespit edilen kavramsal metaforlarda suyun arındıran, iyileştiren olumlu özelliklerinden yararlanıldığı; çok olan her şey için ırmak, deniz metaforunun kullanıldığı; “ordu taşkın akan sudur” metaforunda suyun kontrol edilemez, korkutucu gücünden yararlanıldığı; “dünya acı sudur”, “dünya kuyudur” gibi metaforlarda ise tasavvufi dünya görüşünün etkili olduğu anlaşılmıştır. Sonuç bölümünde bu ve bunun gibi bulgular özetlenerek ifade edilmiştir.

Article Details

DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK VE KUTADGU BİLİG’DE HİDROGRAFİK TERİMLER VE METAFORİK KULLANIMLARI

Authors: Zekiye Gizem DEBRELİ

Publisher: Ondokuz Mayıs University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi 2020 Vol.1 Issue 2, pp.139-167

Document Type: Article

Publication Date: 12/2020

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000538197

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2717-8072

Issues

Authors:

Zekiye Gizem DEBRELİ

Publisher:

Ondokuz Mayıs University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi 2020 Vol.1 Issue 2, pp.139-167

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000538197

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2717-8072