URDU DİLİNDE SÖZLÜK HAZIRLAMA GELENEĞİ

Recep DURGUN

Article Details

URDU DİLİNDE SÖZLÜK HAZIRLAMA GELENEĞİ

Authors:

Recep DURGUN

Publisher:

Selcuk University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Selçuk University Journal of Faculty of Letters 2016 Vol.0 Issue 36, pp.367-382

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2016

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000579803

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2458-908X

Abstract:

 


Urdu lexicography is as old as the language itself. The long journey that
began with Emir Hüsrev Dehlevi’s rhymed dictionary, continues with monolingual
dictionaries being compiled today reflecting the changes and developments in
the language. Rhymed dictionaries are in the form of textbooks intended to
ensure memorization of vocabulary. One cannot see any standards of lexicography
in the dictionaries prepared during the period of rhymed dictionaries. In the
second period of Urdu lexicography, which we divided into three periods in our
study, bilingual dictionaries began to be compiled by Westerners to meet their
own needs and interests. Of these dictionaries, especially those prepared by
Platts and Forbes are important in that they served as examples for the
dictionaries after them. Monolingual dictionaries in the Urdu language, which
began with Imam Bahsh Sohbai and reached a culmination with Varis Serhindi’s İlmi
Urdu Lugat in the 19th century in
the third period, still continue their journey today. The fundamental reason of
why monolingual dictionaries, which mirror the changes that a language has
undergone, began at a later period than rhymed and bilingual dictionaries is
related to the political and social conditions. The topic of Urdu lexicography
covers a very extensive area and in this study we have dealt with works that
have a significant place in Urdu lexicography. The purpose of this study is to
provide brief and concise information about lexicography in the Urdu language,
which is a Turkic heritage in the Indian sub-continent.

.

 


Urdu
sözlükçülüğü bu dilin kendisi kadar eskidir. Emir Hüsrev Dehlevi’nin uyaklı
sözlüğü ile başlayan uzun yolculuk günümüzde hazırlanan ve dildeki değişim ve
gelişimin aynası olarak kabul edilen tek dilli sözlüklerle devam etmektedir.
Uyaklı sözlükler genellikle kelime ezberletme amaçlı ders kitabı
niteliğindedir. Uyaklı sözlükler döneminde hazırlanan sözlüklerde her hangi bir
sözlükçülük standardından bahsedilemez. Çalışmada üç döneme ayırdığımız Urdu
sözlükçülüğünün ikinci döneminde batılıların kendi ihtiyaçlarını karşılama
amaçlı bu dile ilgisiyle iki dilli sözlükler hazırlanmaya başlar. Bu
sözlüklerden özellikle Platts ve Forbes’in hazırladıkları sözlükler kendisinden
sonra hazırlanan sözlüklere örnek teşkil etmesi açısından çok önemlidir. Üçüncü
dönem yani XIX. Yüzyılda İmam Bahş Sohbai ile başlayan ve Varis Serhindi’nin İlmi
Urdu Lugat’ıyla zirveye ulaşan Urdu dilindeki tek dilli sözlükler günümüzde
yolculuğuna devam etmektedir. Bir dilin geçirdiği değişimlerin aynası
konumundaki tek dilli sözlüklerin uyaklı ve çift dilli sözlüklere göre geç bir
dönemde başlamasının temel sebepleri siyasi ve sosyal durumdur. Urdu
sözlükçülüğü konusu çok kapsamlı bir alandır, bu çalışmada Urdu sözlükçülüğünde
önemli yer teşkil eden eserlere değinilmiştir. Bu çalışmanın amacı Hint Alt
Kıtası’na bir Türk mirası olan Urdu dilindeki sözlükçülük alanında kısa ve öz
bir bilgi vermektir.

.

Article Details

URDU DİLİNDE SÖZLÜK HAZIRLAMA GELENEĞİ

Authors: Recep DURGUN

Publisher: Selcuk University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Selçuk University Journal of Faculty of Letters 2016 Vol.0 Issue 36, pp.367-382

Document Type: Article

Publication Date: 12/2016

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000579803

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2458-908X

Issues

Authors:

Recep DURGUN

Publisher:

Selcuk University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Selçuk University Journal of Faculty of Letters 2016 Vol.0 Issue 36, pp.367-382

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2016

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000579803

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2458-908X