Edîbu’l-Memâlik-İ Ferâhânî ve yaşadığı çağda İslâm ülkelerinin içinde bulunduğu durumu eleştiren bir şiiri

Saniye Simla Özçelik

Article Details

Edîbu’l-Memâlik-İ Ferâhânî ve yaşadığı çağda İslâm ülkelerinin içinde bulunduğu durumu eleştiren bir şiiri

Authors:

Saniye Simla Özçelik

Publisher:

Yakup YILMAZ

Main Topics:

Fars Dili | Edebiyatı ve Kültürü

Journal:

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue 37, pp.1060-1074

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2023

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001306005

pISSN:

2148-7782

Keywords:

Abstract:

 XIX. yüzyıl ve XX. yüzyılın başlarında İranda Kaçar hanedanı döneminde Batılılaşma hareketleri ile birlikte ortaya çıkan ve Meşrutiyet devrimi ile doruğa ulaşan sosyal-demokrat hareketler İran edebiyatında da kalıcı izler bırakmıştır. Bu süreçte bağımsız ve uygar bir İran görmek isteyen İranlı şair, yazar ve aydınlar istibdat rejimine karşı halkın bilinçlenmesi adına kalemlerinden yararlanmışlar böylece ülkede yaşanmakta olan yeni durum şiire de yansımıştır. Meşrutiyet ile birlikte İranda yaşanan değişimlere paralel olarak bu dönem şiiri içerik bakımından değişerek politik ve sosyal bir mahiyet kazanmış, realist ve milliyetçi bir yapıya bürünmüştür. Neo-klasik şair-gazetecilerin ilk neslinden olan Edîbul-Memâlik-i Ferâhânî de bu dönem sosyal ve siyasi konuları eserlerine taşıyan meşrutiyetçi şairlerden biriydi. Emiri ve Pervâne mahlaslarıyla şiirler yazan Ferâhânî şairlikteki ustalığıyla Muzafferüddin Şah Kaçar tarafından Edîbul-memâlik lakabına layık görülmüştür. İlk sivil gazetelerden biri olan Edeb gazetesini uzun yıllar neşreden şair dini ve edebi içerikli eserlerinden ziyade kaside ve kıta kalıbında yazdığı vatani ve sosyal mazmunlu eserleriyle bilinmektedir. Bu çalışmada şairin 1906 yılında Baküde iken kaleme aldığı ve İslam ümmetinin geri kalmışlığına ve dağınık haldeki durumuna işaret ettiği otuz dört nolu kasidesi ele alınmıştır. Kırk beş beyitten oluşan bu manzumede Edîbul-memâlik yaşadığı çağda Müslüman toplumların içinde bulunduğu durumu eleştirmekle birlikte Avrupanın sömürgeci devletlerinin politikalarını da kınamıştır.

 XIX. yüzyıl ve XX. yüzyılın başlarında İranda Kaçar hanedanı döneminde Batılılaşma hareketleri ile birlikte ortaya çıkan ve Meşrutiyet devrimi ile doruğa ulaşan sosyal-demokrat hareketler İran edebiyatında da kalıcı izler bırakmıştır. Bu süreçte bağımsız ve uygar bir İran görmek isteyen İranlı şair, yazar ve aydınlar istibdat rejimine karşı halkın bilinçlenmesi adına kalemlerinden yararlanmışlar böylece ülkede yaşanmakta olan yeni durum şiire de yansımıştır. Meşrutiyet ile birlikte İranda yaşanan değişimlere paralel olarak bu dönem şiiri içerik bakımından değişerek politik ve sosyal bir mahiyet kazanmış, realist ve milliyetçi bir yapıya bürünmüştür. Neo-klasik şair-gazetecilerin ilk neslinden olan Edîbul-Memâlik-i Ferâhânî de bu dönem sosyal ve siyasi konuları eserlerine taşıyan meşrutiyetçi şairlerden biriydi. Emiri ve Pervâne mahlaslarıyla şiirler yazan Ferâhânî şairlikteki ustalığıyla Muzafferüddin Şah Kaçar tarafından Edîbul-memâlik lakabına layık görülmüştür. İlk sivil gazetelerden biri olan Edeb gazetesini uzun yıllar neşreden şair dini ve edebi içerikli eserlerinden ziyade kaside ve kıta kalıbında yazdığı vatani ve sosyal mazmunlu eserleriyle bilinmektedir. Bu çalışmada şairin 1906 yılında Baküde iken kaleme aldığı ve İslam ümmetinin geri kalmışlığına ve dağınık haldeki durumuna işaret ettiği otuz dört nolu kasidesi ele alınmıştır. Kırk beş beyitten oluşan bu manzumede Edîbul-memâlik yaşadığı çağda Müslüman toplumların içinde bulunduğu durumu eleştirmekle birlikte Avrupanın sömürgeci devletlerinin politikalarını da kınamıştır.

 XIX. yüzyıl ve XX. yüzyılın başlarında İranda Kaçar hanedanı döneminde Batılılaşma hareketleri ile birlikte ortaya çıkan ve Meşrutiyet devrimi ile doruğa ulaşan sosyal-demokrat hareketler İran edebiyatında da kalıcı izler bırakmıştır. Bu süreçte bağımsız ve uygar bir İran görmek isteyen İranlı şair, yazar ve aydınlar istibdat rejimine karşı halkın bilinçlenmesi adına kalemlerinden yararlanmışlar böylece ülkede yaşanmakta olan yeni durum şiire de yansımıştır. Meşrutiyet ile birlikte İranda yaşanan değişimlere paralel olarak bu dönem şiiri içerik bakımından değişerek politik ve sosyal bir mahiyet kazanmış, realist ve milliyetçi bir yapıya bürünmüştür. Neo-klasik şair-gazetecilerin ilk neslinden olan Edîbul-Memâlik-i Ferâhânî de bu dönem sosyal ve siyasi konuları eserlerine taşıyan meşrutiyetçi şairlerden biriydi. Emiri ve Pervâne mahlaslarıyla şiirler yazan Ferâhânî şairlikteki ustalığıyla Muzafferüddin Şah Kaçar tarafından Edîbul-memâlik lakabına layık görülmüştür. İlk sivil gazetelerden biri olan Edeb gazetesini uzun yıllar neşreden şair dini ve edebi içerikli eserlerinden ziyade kaside ve kıta kalıbında yazdığı vatani ve sosyal mazmunlu eserleriyle bilinmektedir. Bu çalışmada şairin 1906 yılında Baküde iken kaleme aldığı ve İslam ümmetinin geri kalmışlığına ve dağınık haldeki durumuna işaret ettiği otuz dört nolu kasidesi ele alınmıştır. Kırk beş beyitten oluşan bu manzumede Edîbul-memâlik yaşadığı çağda Müslüman toplumların içinde bulunduğu durumu eleştirmekle birlikte Avrupanın sömürgeci devletlerinin politikalarını da kınamıştır.

 XIX. yüzyıl ve XX. yüzyılın başlarında İranda Kaçar hanedanı döneminde Batılılaşma hareketleri ile birlikte ortaya çıkan ve Meşrutiyet devrimi ile doruğa ulaşan sosyal-demokrat hareketler İran edebiyatında da kalıcı izler bırakmıştır. Bu süreçte bağımsız ve uygar bir İran görmek isteyen İranlı şair, yazar ve aydınlar istibdat rejimine karşı halkın bilinçlenmesi adına kalemlerinden yararlanmışlar böylece ülkede yaşanmakta olan yeni durum şiire de yansımıştır. Meşrutiyet ile birlikte İranda yaşanan değişimlere paralel olarak bu dönem şiiri içerik bakımından değişerek politik ve sosyal bir mahiyet kazanmış, realist ve milliyetçi bir yapıya bürünmüştür. Neo-klasik şair-gazetecilerin ilk neslinden olan Edîbul-Memâlik-i Ferâhânî de bu dönem sosyal ve siyasi konuları eserlerine taşıyan meşrutiyetçi şairlerden biriydi. Emiri ve Pervâne mahlaslarıyla şiirler yazan Ferâhânî şairlikteki ustalığıyla Muzafferüddin Şah Kaçar tarafından Edîbul-memâlik lakabına layık görülmüştür. İlk sivil gazetelerden biri olan Edeb gazetesini uzun yıllar neşreden şair dini ve edebi içerikli eserlerinden ziyade kaside ve kıta kalıbında yazdığı vatani ve sosyal mazmunlu eserleriyle bilinmektedir. Bu çalışmada şairin 1906 yılında Baküde iken kaleme aldığı ve İslam ümmetinin geri kalmışlığına ve dağınık haldeki durumuna işaret ettiği otuz dört nolu kasidesi ele alınmıştır. Kırk beş beyitten oluşan bu manzumede Edîbul-memâlik yaşadığı çağda Müslüman toplumların içinde bulunduğu durumu eleştirmekle birlikte Avrupanın sömürgeci devletlerinin politikalarını da kınamıştır.

Article Details

Edîbu’l-Memâlik-İ Ferâhânî ve yaşadığı çağda İslâm ülkelerinin içinde bulunduğu durumu eleştiren bir şiiri

Authors:

Saniye Simla Özçelik

Publisher:

Yakup YILMAZ

Main Topics:

Fars Dili | Edebiyatı ve Kültürü

Journal:

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue 37, pp.1060-1074

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2023

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001306005

pISSN:

2148-7782

Edîbu’l-Memâlik-i Ferâhânî

İran Meşrutiyet Devrimi

Modern Fars Edebiyatı

Issues

Article Details

Edîbu’l-Memâlik-İ Ferâhânî ve yaşadığı çağda İslâm ülkelerinin içinde bulunduğu durumu eleştiren bir şiiri

Authors: Saniye Simla Özçelik

Publisher: Yakup YILMAZ

Main Topics: Fars Dili | Edebiyatı ve Kültürü

Journal: RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue 37, pp.1060-1074

Document Type: Article

Publication Date: 12/2023

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2001306005

pISSN: 2148-7782

Edîbu’l-Memâlik-i Ferâhânî

İran Meşrutiyet Devrimi

Modern Fars Edebiyatı

Issues

Authors:

Saniye Simla Özçelik

Publisher:

Yakup YILMAZ

Main Topics:

Fars Dili | Edebiyatı ve Kültürü

Journal:

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue 37, pp.1060-1074

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2023

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001306005

pISSN:

2148-7782