Osmanlı Tereke Kayıtlarının Sanat Tarihi  Araştırmaları Açısından Önemine Yönelik Bazı  Değerlendirmeler

Özlem ORAL PATACI

Article Details

Osmanlı Tereke Kayıtlarının Sanat Tarihi Araştırmaları Açısından Önemine Yönelik Bazı Değerlendirmeler

Authors:

Özlem ORAL PATACI

Publisher:

Ankara University

Journal:

OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 2016 Issue 40, pp.327-354

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2015

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000769558

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1019-469X

Keywords:

Abstract:

 

Ottoman archieve records has been increasingly came into prominence in Art History discipline at the present-day, as well as in the whole fields of research concerned social and cultural history of Ottoman period. Tereke Registery/Inheritance Records which are one group of the Ottoman archive documents in the court records known as Kadı Records/Sharia Records, or which are in Kassam Records, were documents recorded down to the smallest details of the all remaining belongings and/or real estates of the decedent. In these archieve documents after giving particular information about city and quarter and street which decedent had lived, and about profession and cause of death and inheritors of the decedent, all goods which were in his/her home s  and in shop s  were set the price by experts according to value of the day, and eventually it was paying for decedent’s debts by calculating all possessions. In this context, Ottoman inheritance records are including informations which allow for the wide range of assessments, as about law succession and daily life and distrubitions of the wealth, and correlations between wealth and position, and material culture, and consumption practises, and social layers, and family structure, and demographic structure, of the Ottoman period. The informations about clothings and fabrics and hand-woven products and jeweleries and dailyuse goods and decoratives items, and great number of information about housing types of the that time, and the names of the quarters and the streets in the aforementioned records are valuable datas which will able to shed light of Turkish/Turkey Art researches, as well.

 

Tüm bilim dallarında olduğu gibi, günümüz Sanat Tarihi araştırmalarında da, Osmanlı çağına ait arşiv belgelerinin söz konusu çağın sosyal ve kültürel tarihine yönelik araştırmalarda kullanılması giderek önem kazanmaktadır. Bu arşiv belgelerinden bir grubu oluşturan ve Kadı sicilleri/Şer’iyye sicilleri olarak bilinen mahkeme defterlerinde ya da, kassam defterlerinde yer alan tereke kayıtları, vefat eden bir kimseden geriye kalan taşınır ve taşınmaz tüm varlıkların, neredeyse en küçük eşyaya kadar kaydedildiği belgelerdir. Bu kayıtlarda, kişinin yaşamış olduğu şehir, mahalle, sokak, mesleği, ölüm nedeni, mirasçıları gibi konularda genel bir bilgi verilmesi ardından, evinde/evlerinde, dükkânında/dükkânlarında veya yolcu ise yolculuk sırasında yanında bulundurduğu eşyalar, uzman kişilerce piyasa değerleri belirlenerek fiyatlandırılmakta, nihayetinde ise, kişinin mevcut serveti hesaplanarak gerekli yerlere ödemeler gerçekleştirilmekteydi. Bu çerçevede, tereke belgeleri Osmanlı dönemi miras hukuku, gündelik yaşamı, servetin dağılımı, servet-statü ilişkisi, maddi kültür, tüketim alışkanlıkları, toplumsal sınıflar, aile yapısı, demografik yapı gibi çok geniş bir yelpazede çıkarımlara imkân verebilen bilgiler barındırmaktadır. Diğer taraftan, söz konusu kayıtlarda geçen ve giyim kuşam eşyalarından kumaşlara, el dokuması ürünlerden ziynet eşyalarına, günlük kullanım eşyalarından dekoratif eşyalara ilişkin bilgilerin yanında, konut tiplerinden mahalle, sokak ya da yapı isimlerine uzanan çok sayıda bilgiler, Türk/Türkiye Sanatı araştırmalarına ışık tutabilecek veriler olarak kıymetlidirler. Bu makalede, Osmanlı tereke kayıtlarının barındırdığı maddi kültür verilerinin Türk/Türkiye Sanatı araştırmalarına ne yönde katkı sağlayabileceği üzerinde durularak, bu veriler ışığında yapılacak araştırmaların, Osmanlı dönemi sosyal ve kültür tarihine yönelik çalışmalar dizisine sanat tarihi/sanat tarihçi bakış açısıyla katkı sunabileceğine dikkati çekmek amaçlanmaktadır.

Article Details

Osmanlı Tereke Kayıtlarının Sanat Tarihi Araştırmaları Açısından Önemine Yönelik Bazı Değerlendirmeler

Authors:

Özlem ORAL PATACI

Publisher:

Ankara University

Journal:

OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 2016 Issue 40, pp.327-354

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2015

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000769558

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1019-469X

Sanat Tarihi

Maddi Kültür

Osmanlı Arşivi

Tereke Kayıtları

Kassam Defterleri.

Issues

Article Details

Osmanlı Tereke Kayıtlarının Sanat Tarihi Araştırmaları Açısından Önemine Yönelik Bazı Değerlendirmeler

Authors: Özlem ORAL PATACI

Publisher: Ankara University

Journal: OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 2016 Issue 40, pp.327-354

Document Type: Article

Publication Date: 12/2015

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000769558

Frequency: Bi-Annual

pISSN: 1019-469X

Sanat Tarihi

Maddi Kültür

Osmanlı Arşivi

Tereke Kayıtları

Kassam Defterleri.

Issues

Authors:

Özlem ORAL PATACI

Publisher:

Ankara University

Journal:

OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 2016 Issue 40, pp.327-354

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2015

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000769558

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1019-469X