Okul ve Eğitim Yöneticilerinin Kurmuş Olduğu  Sivil Toplum Kuruluşlarının Mesleki Etkililiklerinin  Araştırılması: Nitel Bir Analiz

İbrahim Hakan KARATAŞ; Zehra ŞAŞMAZ

Article Details

Okul ve Eğitim Yöneticilerinin Kurmuş Olduğu Sivil Toplum Kuruluşlarının Mesleki Etkililiklerinin Araştırılması: Nitel Bir Analiz

Authors:

İbrahim Hakan KARATAŞ | Zehra ŞAŞMAZ

Publisher:

Balıkesir University

Journal:

Balıkesir University The Journal of Social Sciences Institute 2013 Vol.16 Issue 30, pp.23-53

Document Type:

Article

Publication Date:

11/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000926657

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2651-4974

pISSN:

1301-5265

Keywords:

Abstract:

 

Amaç: Türkiye’de de son yıllarda okul ve eğitim yöneticilerinin kurmuş olduğu sivil toplum kuruluşlarının  STK  sayısı HIZLA artmaktadır. Fakat bu  STK’ların hangi amaçlarla kuruldukları, ne tür çalışmalar yaptıkları, üyeleri ve diğer taraflar nezdinde etki düzeylerine ilişkin bir çalışmaya henüz  rastlanmamıştır. Bu araştırmada okul ve eğitim yöneticilerinin kurmuş olduğu STK’ların mesleki etkinliklerinin ve etkililik düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır.  Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden belge inceleme ve yarı  yapılandırılmış görüşme yöntemi ile elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye merkezli ulusal düzeyde  faaliyet gösteren 12 STK oluşturmaktadır. Araştırmada bu STK’lardan 8’inin  resmi tüzükleri, faaliyet raporları incelenmiş ve üst düzey bir yöneticisinin  ve iki üyesinin görüşlerine başvurulmuştur.  Bulgular: Eğitim ve okul yöneticiliği alanında faaliyet gösteren STK’lar,  1   akademisyenler,  2  merkez teşkilatı yöneticileri,  3  il-ilçe müdürleri, şube  müdürleri ve  4  okul yöneticileri olmak üzere dört farklı kesim tarafından  kurulmaktadır. Bu STK’lar, kurucu profilleri ile irtibatlı olarak  1  bir akademik alan örgütlenmesi,  2  ağırlıklı olarak özlük hakları konusunda politik arenada bir lobi ve çıkar grubu oluşturma,  3  mesleki örgütlenme ve dayanışma,  4  mesleki, sosyal ve kişisel gelişme ve  5  toplumsal hizmet  amaçlarına odaklanmışlardır. Sayısal olarak artmakla birlikte alanda faaliyet  gösteren STK’ların  1  sivil toplum kültürü ve derinliğini henüz edinemedikleri,  2  kurumsal kapasitelerinin oldukça zayıf olduğu,  3  güçlü bir kitle  örgütü olacak kadar taban bulamadıkları,  4  spesifik bir gündem oluşturamadıkları ve  5  faaliyet çeşitliliğinden mahrum oldukları gözlenmektedir.  Sonuçlar: Araştırma sonucunda  1  alanda faaliyet gösteren STK’ların çoğunlukla okul yöneticileri tarafından kurulmuş olmasının okul yöneticiliğinin bir meslek olarak tanınmasına ilişkin bilincin geliştiğini,  2  çoğunlukla  Ankara’da kurulmuş olmalarının meslek mensuplarının özlük ve mali haklarını iyileştirme, kendileri ile ilgili düzenlemelerde karar verme mekanizmalarına etki etme amacında olduklarını ve bu yüzden bir mesleki örgütlenmeden çok bir sendika gibi işlev görmek istediklerini,  3  bununla beraber  son dört yıl içinde sayılarının hızla artmasının ve Anadolu’daki diğer şehirlere de yayılmalarının tabanlarının genişlediğini gösterdiği söylenebilir. Fakat  4  düşük üye sayıları, zayıf gündemleri ve çeşitlilikten yoksun faaliyet  türleri, henüz kurumsallaşamadıklarını ve beklenen düzeyde taban bulamadıklarını göstermektedir. Henüz herhangi bir STK’nın  5  mesleki standartlar ve etik ilkeler belirlememiş olması ve mesleki denetim gündemlerinin  olmaması göz önünde bulundurulduğunda henüz mesleki bir örgütlenme  kültürünün yerleşmediği söylenebilir. Dolayısıyla alanda faaliyet gösteren  STK’ların mesleki etkiliklerinin düşük olduğu, bununla beraber gelecek yıllarda oldukça etkili bir potansiyele sahip olabilecekleri sonucuna ulaşılmıştır.  Öneriler: Alanda faaliyet gösteren STK’ların gelişmesine katkı sağlayacak birçok  konu araştırmacıların ilgisini beklemektedir. Bunların başında bu STK’ların üye sayılarının neden düşük olduğu konusu gelmektedir. Ayrıca mesleki bir örgütlenme olarak  karşı karşıya kaldıkları sorunlar, diğer alanlarda faaliyet gösteren STK’lar ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmelidir. Gelişmiş ülkelerdeki benzer STK’ların konumları, işlevleri ve deneyimleri de yerli literatüre kazandırılmalıdır. Ayrıca alanda faaliyet gösteren  STK’ların dünden bugüne karar mekanizmalarına etki düzeylerini saptayacak çalışmalar geleceğe yönelik ipuçlarının ortaya çıkarılması açısından yararlı bulgular sunacaktır.

 

Aim: In Turkey the number of non-govermental organizations  NGO  established by school principals and educational administrators has been rapidly increasing in recent years. However, it has not been studied yet about  their purposes, activities, effectiveness and impacts on their members and  other sides. In this study, the main aim is to examine the professional activities and effectiveness of those NGOs.  Methodology: In this study, the data were obtained through document analysis and semi-structured interview techniques and examined using content  analysis method. The research universe was 12 NGOs established in Turkey and operating at national level. In this study, official regulations and  annual reports of 8 NGOs were examined and one senior manager and two  members of each NGOs were interviewed.  Findings: The NGOs operating in the field of school and educational administration, are established by four different groups:  1  academics,  2   senior educational administrators in central organization of National Ministry of Education,  3  educational directors of provinces and  4  school  principals. Those NGOs, in connection with the founders’ profiles, primarily aimed and especially focused on  1  organizing and bringing together the members of an academical field,  2  generating a lobby or an interest group particularly striving in order to improve the personal rights,  3   bringing together the professionals in an organization and building solidarity among them,  4  developing the colleagues professionally, socially and  personally, and  5  serving the community in which they live. Although the  NGOs operating in the field, has increased numerically, it was observed that  they  1  had not been acquired enough depth in culture of being a civil society organization yet,  2  had quite weak institutional capacities,  3  had not had enough strong social base in order to be named as a mass organization,  4  had not generated a specific agenda, and  5  had been deprived  of the diversity of activities.  Results: As a result of this research, it can be argued that the fact that the  NGOs operating in the area  1  have been often established by school principals demontrates that the consciousness on the recognition of the school administration as a professional task has been rapidly developed,  2  have been  often centered in Ankara demonstrates that they are intended to impact on the  decision-making procedures about arrangements related to their professional  task in order to improve their personal and financial rights, and therefore they  wanted to function like a trade union organizations rather than as a professional organization,  3  however, the rapid increase in the number of such NGOs  in last four years and in other cities in Anatolia demonstrates that their social  base has been expanding.  4  But the low number of members, the weak agendas and lack of diversity in the types of activities demonstrate that they could  not find the social base yet and are not institutionalized in an expected level.   5  Just any of NGOs have not determined any professional standards, conducted any ethical principles, and have any professional supervision agendas  demonstrates that they have not been built the culture of a professional organization. Therefore, it is concluded that the effectiveness of the NGOs operating in the area is low; however they are going to have a highly effective potential in coming years.  Suggestions: Many issues that will contribute to the development of NGOs  in the field are waiting for the attention of researchers. Foremost among  these issues is why the number of members of those NGOs are so low. In  addition, the problems they faced as a professional organization, should be  analyzed in comparison with the NGOs operating in other areas. Status,  functions and experiences of similar NGOs in developed countries should  be acquired to literature. Furthermore, the studies which detect the impact  of those NGOs on decision-making mechanisms from past to today will  provide useful findings which include clues for the future.

Article Details

Okul ve Eğitim Yöneticilerinin Kurmuş Olduğu Sivil Toplum Kuruluşlarının Mesleki Etkililiklerinin Araştırılması: Nitel Bir Analiz

Authors:

İbrahim Hakan KARATAŞ | Zehra ŞAŞMAZ

Publisher:

Balıkesir University

Journal:

Balıkesir University The Journal of Social Sciences Institute 2013 Vol.16 Issue 30, pp.23-53

Document Type:

Article

Publication Date:

11/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000926657

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2651-4974

pISSN:

1301-5265

okul yöneticileri

eğitim yöneticileri

mesleki kuruluşlar

sivil toplum kuruluşları

Issues

Article Details

Okul ve Eğitim Yöneticilerinin Kurmuş Olduğu Sivil Toplum Kuruluşlarının Mesleki Etkililiklerinin Araştırılması: Nitel Bir Analiz

Authors: İbrahim Hakan KARATAŞ | Zehra ŞAŞMAZ

Publisher: Balıkesir University

Journal: Balıkesir University The Journal of Social Sciences Institute 2013 Vol.16 Issue 30, pp.23-53

Document Type: Article

Publication Date: 11/2013

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000926657

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2651-4974

pISSN: 1301-5265

okul yöneticileri

eğitim yöneticileri

mesleki kuruluşlar

sivil toplum kuruluşları

Issues

Authors:

İbrahim Hakan KARATAŞ | Zehra ŞAŞMAZ

Publisher:

Balıkesir University

Journal:

Balıkesir University The Journal of Social Sciences Institute 2013 Vol.16 Issue 30, pp.23-53

Document Type:

Article

Publication Date:

11/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000926657

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2651-4974

pISSN:

1301-5265