SİKKE BULUNTULARI IŞIĞINDA OLBA’DAKİ PERS VEMAKEDON VARLIĞI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Tuna AKÇAY

Article Details

SİKKE BULUNTULARI IŞIĞINDA OLBA’DAKİ PERS VEMAKEDON VARLIĞI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Authors:

Tuna AKÇAY

Publisher:

Mersin University

Journal:

OLBA 2017 Issue 25, pp.199-226

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2017

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000531254

Frequency:

Annual

eISSN:

2687-6558

pISSN:

1301-7667

Abstract:

 

Archaeological excavations and field surveys carried out since 2001 at Olba have
 led to significant results for both the region and the city itself. As a result of the excavations, hundreds of coins have been discovered and detailed studies of the earliest
 of these have begun. Of these finds, the most prominent are the silver obol and the
 Macedonian coins found in 2010. The coins that have been dated to the second half of
 4th century B.C. shed light on the early history of the Olba acropolis. These are interpreted bearing in mind the developments in political history and the location of the Olba
 acropolis. Undoubtedly, one needs much more evidence to explain the earliest stages
 of the history of settlement in Olba and to reach definitive conclusions. However, the
 coins that this article introduces; which date to the 4th century B.C. - and are the earliest
 coin finds of Olba – are significant not only for the city but also for the region as they
 are the earliest finds to be recovered so far in the region as well and hence the author’s
 belief that they should be introduced to the scientific community, especially the experts
 studying the region. In order to evaluate these coin finds that offer information about
 the early history of Olba, one first has to consider the geography, the topography of the
 region and, the structure of the terrain. In this context, one should first state the fact that
 the Olba acropolis, a high land settlement located in the Eastern Rough Cilicia region,
 is above 1040 meters above the sea level. The hill upon which the acropolis is located
 is approximately 50 meters above the plain. This elevated position appears as a natural
 fortress and also provides natural protection with its rough structure. Specifically, the
 bedrock that is located near the peak of the acropolis surrounds the acropolis like a
 wall. Some parts of the acropolis are steep, making it near impossible to climb to the
 top of the acropolis. On the other hand, the Olba acropolis is notable for its strategic
 location. The acropolis is situated in a commanding position relative to the surrounding valley and the hinterland as well as the roads that connect the Olba region to the coastal
 areas via alternative routes. Nearly all of the roads that lead to the interior of the Olba
 region from the coastal area are connected to Diocaesarea via Olba. It is possible to
 reach the Olba acropolis through two different routes, one from Keşlitürkmenli and the
 other from the Şeytanderesi Valley. The Şeytanderesi Valley connects Olba, Korykos,
 and Elaiussa Sebaste to one another, while the Keşlitürkmenli road, via intermediate
 routes, connects Olba to Narlıkuyu, Korasion and, Seleucia ad Calycadnum. These
 connections show that the Olba region is naturally connected to the coastal settlements
 that have ports. As the direct route from the coastal region to Diocaesarea is rough and
 steep, the routes that lead via Olba to Diocaesarea, the capital as well as an important
 spiritual and administrative center of the region, must have been frequently used. The
 Keşlitürkmenli-Olba-Diocaesarea route also connects the Olba region to the Anatolian
 interior via Claudiapolis-Laranda-Ikonion. This indicates the strategic importance of the
 location of the Olba acropolis. Based on a coin that belongs to the Mazaeus period, and
 on the Macedonian coins found at Olba, one can propose that the strategically important
 location of the Olba acropolis has been recognized in the third quarter of 4th century
 B.C. by the Persians and in the last quarter of 4th century B.C. by the Macedonians
 respectively. One can also propose that the acropolis was on the major routes used by
 the Persians and Macedonians and that a fortified settlement possibly existed at the
 same spot. Future excavations at the Olba acropolis are expected to provide more data
 on this subject.

 

Olba’da 2001 yılından beri sürdürülen kazı ve yüzey araştırmalarında hem bölge,
 hem de kent için önemli arkeolojik sonuçlara ulaşılmıştır. Kazılar sonunda kentte
 yüzlerce sikke tespit edilmiş, özellikle erken örnekler ayrılarak detaylı çalışmalarına
 başlanmıştır. Bunların başında ise 2010 senesinde bulunan gümüş obol ve Makedon
 sikkeleri gelmektedir. Olba kazıları sonucunda bulunan MÖ 4. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen sikkeler, Olba akropolisinin ilk kullanımına dair bazı düşünceleri akla
 getirmiştir. Bu arkeolojik veriler, bölgede gelişen siyasal tarih bağlamında ve Olba
 akropolisinin konumu çerçevesinde düşünülmüş ve yorumlanmıştır. Olba’nın yerleşim tarihinin erken evrelerini açıklamak ve kesin sonuçlara varmak için kuşkusuz
 çok daha fazla arkeolojik veriye ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak Olba’da bulunan ve bu
 makalede tanıtılan MÖ 4. yüzyıla ait sikkeler; Olba kentinin en erken verileri, Olba
 bölgesinin de en erken arkeolojik verilerinden biri olması açısından önem taşımakta, bu
 sonuçların başta bölgede çalışan uzmanlar olmak üzere bilim dünyasına duyurulması
 gereken önemli bilimsel materyaller olduğu düşünülmektedir. Olba’nın erken tarihine
 işaret eden söz konusu sikke buluntularıyla ilgili olarak yapılacak değerlendirmede
 öncelikle coğrafi ve topografik koşullardan, genel arazi yapısından söz edilmelidir.
 Bu bağlamda Doğu Dağlık Kilikia bölgesinde yer alan bir kara yerleşim merkezi olan
 Olba’nın akropolisinin denizden 1040 metre yükseklikte olduğunu belirtmek gerekir.
 Akropolisin bulunduğu tepenin ovadan yüksekliği yaklaşık 50 metre olup, bu yükselti
 doğal bir kale görünümünde olduğu kadar, yine doğal bir korunaklık sağlayan kayalık
 yapıya sahiptir. Özellikle akropolisin zirveye yakın yamaçlarında bulunan masif ana
 kaya, sur gibi akropolisi çevrelemektedir. Akropolisin bazı kesimleri dik yamaçlı olup,
 birçok yönden zirveye ulaşmak neredeyse imkânsızdır. Öte yandan, Olba akropolisi stratejik konumu ile de dikkat çekicidir. Akropolis, hem çevresindeki vadiye ve hinterlandına hem de Olba bölgesini farklı rotalardan kıyı kesimine bağlayan yollara hâkim
 bir noktadadır. Kıyı kesimden Olba bölgesinin içlerine giden yolların hemen hemen
 hepsi Olba üzerinden Diocaesarea’ya bağlanmaktadır. Kıyı kesimden iki farklı rota
 (Keşlitürkmenli ve Şeytanderesi Vadisi rotaları) üzerinden Olba akropolisine ulaşılabilmektedir. Şeytanderesi Vadisi, Olba ile Korykos ve Elaiussa Sebaste’yi birbirine
 bağlarken; Keşlitürkmenli yolu ise, ara rotalarla birlikte Olba’yı Narlıkuyu, Korasion
 ve Seleucia ad Calycadnum’a bağlamaktadır. Bu bağlantılar, Olba bölgesinin limanları
 olan kıyı yerleşim merkezleriyle Olba’nın doğal rotalarla erişiminin olduğunu göstermektedir. Kıyı kesiminden doğrudan Diocaesarea’ya ulaşım kayalık ve sarp olduğundan, bölgenin başkenti, önemli dinsel ve yönetsel merkezi olan Diocaesarea’ya gidişte
 Olba’dan geçen rotalar sıklıkla kullanılan bir güzergâh olmalıdır. Keşlitürkmenli-OlbaDiocaesarea hattı Olba bölgesini Claudiapolis-Laranda-Ikonion üzerinden Anadolu’nun
 iç bölgelerine de bağlamaktadır. Bu durum, Olba akropolisinin konumunun stratejik
 özelliğini açıklamaktadır. Olba’da bulunan Mazaeus dönemine ait sikke ışığında; Olba
 akropolisinin bulunduğu stratejik konumun MÖ 4. yüzyılın 3. çeyreğinde Persler;
 Makedon sikkeleriyle de MÖ 4. yüzyılın son çeyreğinde Makedonlar tarafından tanındığı, onların kullandığı ana güzergâhlar üzerinde yer aldığı ve belki de burada bir tahkim
 edilmiş yerleşimin bulunduğu önerilebilir. Gelecekte Olba akropolisinde yapılacak kazı
 çalışmalarından elde edilecek sonuçların bu konuda daha fazla veriler sağlayabileceği
 düşünülmektedir.

Article Details

SİKKE BULUNTULARI IŞIĞINDA OLBA’DAKİ PERS VEMAKEDON VARLIĞI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Authors: Tuna AKÇAY

Publisher: Mersin University

Journal: OLBA 2017 Issue 25, pp.199-226

Document Type: Article

Publication Date: 4/2017

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000531254

Frequency: Annual

eISSN: 2687-6558

pISSN: 1301-7667

Issues

Authors:

Tuna AKÇAY

Publisher:

Mersin University

Journal:

OLBA 2017 Issue 25, pp.199-226

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2017

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000531254

Frequency:

Annual

eISSN:

2687-6558

pISSN:

1301-7667