Tiyatro Eserlerinde Oyun Kisisi Olarak "Atatürk"

Ayse ULUSOY TUNÇEL

Article Details

Tiyatro Eserlerinde Oyun Kisisi Olarak "Atatürk"

Authors:

Ayse ULUSOY TUNÇEL

Publisher:

Ege University

Journal:

Journal of Turkish World Studies 2013 Vol.13 Issue 1, pp.105-149

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000787512

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1301-2045

Keywords:

Abstract:

 

Like many great Turks, Mustafa Kemal Atatürk as well as his life spent constantly
 struggling has been a subject matter of theatrical plays. In plays aimed at
 conveying Turkish National Struggle for Independence and the Republican
 period, Atatürk’s administrative and spiritual powers governing this period are
 usually mentioned indirectly. And, the theatre plays showing Atatürk as a direct character aim to convey his private and political life as well as his world view. In
 the history of Turkish theatre, such plays are relatively few. In the plays written
 when Ataturk was alive, there seems to be timidity to represent Ataturk on the
 stage. The plays which left a mark on the years following the proclamation of the
 Republic are ‘Revolution Performances’ showing similar features as if they are
 the works of a single pen. As these one-dimensional plays written to teach the
 official truth to the audience rather than make them think, reflect Atatürk by
 idealizing as an epic hero, they are unsuccessful plays which failed to realize
 their functions. However, after the 1960s, with the development of the sense of
 ‘History’ and by getting over the time, ‘Ataturk’ began to get on the stage as a
 character. And, the epic style in the plays on Atatürk was slowly replaced by a
 realist style. In the Turkish theater plays, this realist approach that has come into
 prominence in the perception of people and events has not matured and
 completed, yet.

 

Birçok Türk büyüğü gibi, Mustafa Kemal Atatürk ve onun mücadelelerle geçen
 hayatı da tiyatro eserlerinde konu olarak işlenmiştir. Milli mücadele dönemini ve
 Cumhuriyet sürecini aktarmayı amaçlayan eserlerde, genellikle, Atatürk’ün bu
 süreci yönlendiren idarî ve manevî gücünden dolaylı olarak bahsedilir. Atatürk’ün
 doğrudan doğruya bir oyun kişisi olarak yer aldığı eserler ise daha çok
 onun, özel ve siyasî hayatını, dünya görüşünü anlatmayı amaç edinen çalışmalardır.
 Türk tiyatro tarihinde bu türden eserlerin sayısı oldukça azdır. Atatürk
 hayatta iken kaleme alınan eserlerde, Atatürk’ü sahnede temsil etmek konusunda
 bir çekingenliğin yaşandığı görülür. Cumhuriyet’in ilânından sonraki yıllara
 damgasını vuran eserler ise tek bir kalemden çıkmışçasına benzer özellikler gösteren
 ‘İnkılâp Temsilleri’dir. Seyirciyi düşündürmekten ziyade, resmî doğruları
 öğretmek için yazılan bu tek boyutlu eserler, Atatürk’ü bir destan kahramanı gibi
 idealize ederek yansıttıkları için işlevini gerçekleştiremeyen başarısız çalışmalaradır.
 Ancak 1960’lı yıllardan sonra, ‘Tarih’ anlayışının gelişmesi ve zaman bakı-
 mından yeterli mesafenin sağlanması ile birlikte, ‘Atatürk’ bir oyun kişisi olarak
 sahneye çıkmaya başlamış, Atatürk konulu eserlerdeki destanî üslûp yerini yavaş
 yavaş realist üslûba bırakmaya başlamıştır. Türk tiyatro eserlerinde, kişilere ve
 olaylara bakış açısında kendini göstermeye başlayan bu realist yaklaşım, henüz
 olgunlaşmamıştır, kendini tamamlamamıştır.

Article Details

Tiyatro Eserlerinde Oyun Kisisi Olarak "Atatürk"

Authors:

Ayse ULUSOY TUNÇEL

Publisher:

Ege University

Journal:

Journal of Turkish World Studies 2013 Vol.13 Issue 1, pp.105-149

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000787512

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1301-2045

Atatürk

Tarihî tiyatro

Milli M Anahtar Kelimeler ücadele

Kurtuluş Savaşı

Tiyatroda oyun kişisi.

Issues

Article Details

Tiyatro Eserlerinde Oyun Kisisi Olarak "Atatürk"

Authors: Ayse ULUSOY TUNÇEL

Publisher: Ege University

Journal: Journal of Turkish World Studies 2013 Vol.13 Issue 1, pp.105-149

Document Type: Article

Publication Date: 4/2013

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000787512

Frequency: Bi-Annual

pISSN: 1301-2045

Atatürk

Tarihî tiyatro

Milli M Anahtar Kelimeler ücadele

Kurtuluş Savaşı

Tiyatroda oyun kişisi.

Issues

Authors:

Ayse ULUSOY TUNÇEL

Publisher:

Ege University

Journal:

Journal of Turkish World Studies 2013 Vol.13 Issue 1, pp.105-149

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000787512

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1301-2045