ÇAĞDAŞ UYGUR ŞAİRLERİNDEN MEMTİLİ TEVFİK EFENDİ'NİN HAYATI VE ESERLERİ

Raile KAŞGARLI

Article Details

ÇAĞDAŞ UYGUR ŞAİRLERİNDEN MEMTİLİ TEVFİK EFENDİ'NİN HAYATI VE ESERLERİ

Authors:

Raile KAŞGARLI

Publisher:

Istanbul University

Journal:

Journal of Turkish Language and Literature 2014 Vol.49 Issue 49, pp.165-194

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2014

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000651193

Frequency:

Monthly

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091

Abstract:

 

Poet, musician and educator Memtili Tevfik Efendi (1901-1937) is a unique Uygur intellectual who was born in East Turkistan, came for education and had education in Turkey in his young times and trained as a teacher. After working as a teacher for a short period of time in Turkey, Tevfik returned to his ∗ Dr., e-posta: railekasgarlı@hotmail.comhomeland realized extraordinary successes of the last century in Uygur national education history with regard to opening schools in new procedures. He became martyr on the way of rescuing the people from ignorance and slavery. Involving his poetry with the Uygur national education enabled these poems to be saved and then to be published. While the poems of the poet are exemplary of the language characteristics of New Uygur language, it contains the language characteristics of Chagatai, Turkey Turkish and Atus Dialect as well. This case not only reveals the language characteristics of New Uyghur language in the beginning period but also it reminds once again the importance of mutual education in ensuring the unity in language, notion and work in the Turkish world as well.

 


 

Şair, müzisyen ve eğitimci Memtili Tevfik Efendi (1901-1937) Doğu Türkistan’da doğmuş, gençliğinde eğitim için Türkiye’ye gelmiş ve tahsilini yapmış, bir öğretmen olarak yetişmiş ender Uygur aydınıdır. Tevfik Türkiye’de kısa bir süre öğretmenlik yaptıktan sonra memleketine dönmüş, yeni usul okul açma yönünde Uygur millî eğitim tarihinde son yüz yılda eşi benzeri görülmeyen başarılara imza atmıştır. Halkı cahillikten ve esaretten kurtarma yolunda şehit olmuştur. Şiirlerinin Uygur millî eğitimi ile iç içe olması, bu şiirlerin saklanmasına ve daha sonra yayınlanmasına vesile olmuştur. Şairin şiirleri Yeni Uygurca dil özelliklerinin bir örneği olmakla beraber Çağatayca, Türkiye Türkçesi, Atuş Ağzı dil özelliklerini de bulundurmaktadır. Bu durum, Yeni Uygurcanın başlangıç dönemindeki dil özelliklerini gözler önüne sermekle kalmayıp, Türk dünyasının dilde, fikirde, işte birliğinin sağlanmasında, karşılıklı eğitim öğretimin önemini bir kez daha hatırlatmaktadır. 

.

Article Details

ÇAĞDAŞ UYGUR ŞAİRLERİNDEN MEMTİLİ TEVFİK EFENDİ'NİN HAYATI VE ESERLERİ

Authors: Raile KAŞGARLI

Publisher: Istanbul University

Journal: Journal of Turkish Language and Literature 2014 Vol.49 Issue 49, pp.165-194

Document Type: Article

Publication Date: 7/2014

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000651193

Frequency: Monthly

eISSN: 2602-2648

pISSN: 1015-2091

Issues

Authors:

Raile KAŞGARLI

Publisher:

Istanbul University

Journal:

Journal of Turkish Language and Literature 2014 Vol.49 Issue 49, pp.165-194

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2014

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000651193

Frequency:

Monthly

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091