İSMAYIL HAKKI BALTACIOĞLU’NUN EKLEKTİK REFORMİZMİ: GELENEĞİN MODERNLEŞTİRİLMESİ ve İNKILABIN KONSERVE EDİLMESİ

Ufuk ÖZCAN

Article Details

İSMAYIL HAKKI BALTACIOĞLU’NUN EKLEKTİK REFORMİZMİ: GELENEĞİN MODERNLEŞTİRİLMESİ ve İNKILABIN KONSERVE EDİLMESİ

Authors:

Ufuk ÖZCAN

Publisher:

Kadim Yayınları

Main Topics:

Political science

Journal:

Muhafazakar Düşünce Dergisi 2013 Vol.10 Issue 37, pp.155-178

Document Type:

Article

Publication Date:

9/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000579402

Frequency:

Monthly

eISSN:

2717-963X

pISSN:

1304-8864

Abstract:

 

İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, çağdaş Türk düşüncesinin belirli bir dönemine kendi damgasını vuran, gerek düşünsel serüveni gerekse faaliyetleri açısından mercek altına alınması gereken bir aydındır. Sosyolojinin temel tartışma konularından biri olan modernlik (Batı) ile gelenek (Türklük, İslamlık) arasındaki ilişki üzerine yaptığı çözümlemeler dikkat çekici niteliktedir. Türkiye’de modernleşme/Batılılaşma çabalarının “gelenek” ile bağdaştırılmasına kendine özgü bir yöntemle çaba göstermiştir. Yönteminin esasında eklektik/sentezci bir bakış açısı yer alır. Bundan dolayı birbirinden farklı seçmeci okumalar onu oldukça farklı yerlerde konumlandırabilmektedir. Araştırmacının bakış açısına göre, modernist ya da mistik, Durkheimcı pozitivist ya da Bergsoncu metazifikçi, laik ya da tefsirci, Kemalist ya da muhafazakâr tipolojiler içinde değerlendirilebilir. Bu türden, birbiriyle tutarsız yorumların örnekleri de vardır ve bu farklı yorumlar Baltacıoğlu’nun düşünce dünyasını bütünlüklü bir şekilde kavranılmasının önünde bir engel oluşturmaktadır. Çarpıcı bir örnek, Baltacıoğlu’nun “Türk muhafazakârlığı” kapsamında değerlendirilmesidir. Kemalist inkılaplara ve Kemalizmin radikal ilkelerine hayatı boyunca bağlı kalmayı sürdüren, yeni toplumun “Yeni Adam”ının billurlaşmasına olağanüstü çaba gösteren, Pedagojide İhtilal kitabının yazarının böyle bir bağlam içinde değerlendirilmesi şaşırtıcıdır. Baltacıoğlu çok yönlü bir Meşrutiyet ve Cumhuriyet aydınıdır. Düşünceleri pedagoji, sosyoloji, psikoloji, estetik, biyoloji, felsefe disiplinleri arasında biçimlenmiştir. Bu disiplinler arasında öne çıkan ve Baltacıoğlu’nun en çok mesai harcadığı alanlar pedagoji, sosyoloji ve sanat-estetik olmuştur. Bu makale onun bu doğrultudaki çalışmalarına odaklanarak düşünce dünyasını gelenek/muhafazakârlık/modernlik bağlamında anlamaya çalışma yolunda bir girişimdir.

Article Details

İSMAYIL HAKKI BALTACIOĞLU’NUN EKLEKTİK REFORMİZMİ: GELENEĞİN MODERNLEŞTİRİLMESİ ve İNKILABIN KONSERVE EDİLMESİ

Authors: Ufuk ÖZCAN

Publisher: Kadim Yayınları

Main Topics: Political science

Journal: Muhafazakar Düşünce Dergisi 2013 Vol.10 Issue 37, pp.155-178

Document Type: Article

Publication Date: 9/2013

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000579402

Frequency: Monthly

eISSN: 2717-963X

pISSN: 1304-8864

Issues

Authors:

Ufuk ÖZCAN

Publisher:

Kadim Yayınları

Main Topics:

Political science

Journal:

Muhafazakar Düşünce Dergisi 2013 Vol.10 Issue 37, pp.155-178

Document Type:

Article

Publication Date:

9/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000579402

Frequency:

Monthly

eISSN:

2717-963X

pISSN:

1304-8864