Kültürel Şizofreniden Üretilen Mizah: “Aşkımızın Meyvesi Aytek”

Adil ÇELİK

Article Details

Kültürel Şizofreniden Üretilen Mizah: “Aşkımızın Meyvesi Aytek”

Authors:

Adil ÇELİK

Publisher:

Cyprus International University

Main Topics:

Literature

Journal:

Folklor/Edebiyat 2021 Vol.27 Issue 107, pp.813-838

Document Type:

Article

Publication Date:

8/2021

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000418168

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491

Abstract:

 

Köklerini sözlü kültürden alan Türk mizah yayıncılığı, dönem dönem atlattığı badirelere
rağmen bir buçuk asırlık süreç boyunca kendi geleneğini oluşturmuş ve bu geleneğin
içinden güçlü karikatüristlerin çizgileriyle biçimlenerek klasikleşmiş pek çok kahraman
ortaya çıkmıştır. Söz konusu kahramanlar tıpkı geleneksel anlatılardaki Nasrettin Hoca,
Bektaşi, Karagöz, Kavuklu ve daha nice örnek gibi ortak belleğe yerleşerek folklorik
bir anlama kavuşmuştur. Bu kahramanlardan birinin anlatısı olan ve “Aşkımızın
Meyvesi Aytek” adıyla Uykusuz Dergisi’nde Umut Sarıkaya tarafından yaratılan dizinin
gelenek ve modernlik çatışması ekseninden çözümlenmesi, bu makalenin konusunu
oluşturmaktadır. Sözü edilen karikatür dizisinde Batılı yaşam tarzını bir bütün olarak
benimsemiş olan bir çift ile hemen her ayrıntısıyla köylülüğü, taşralılığı, yoksulluğu ve gelenekselliği temsil eden Aytek adlı çocuklarının öyküsü anlatılmaktadır. Bu
çalışmada sözü edilen dizi, göstergebilim yaklaşımı ile çözümlenmeye çalışılmıştır.
Çizilen karikatürlerde modernlik ve geleneksellik çatışması, ebeveynleri ve Aytek
üzerinden gösterilse de araştırmanın sonucunda bu gösterimin alışılmadık roller
üzerinden sunulduğu saptanmıştır. Yeni neslin eski olanı, eski neslin ise yeni olanı
tercih etmesinden doğan uyumsuzluk üzerinden üretilen bu eşsiz mizahın, Türkiye’de
yaklaşık iki asırdır devam eden Batılılaşma çabalarının toplumsal yaşantıda doğurduğu
ve bir tür “kültürel şizofreni” olarak da tanımlanabilecek uyuşmazlığa dair sonuçları
göstermesi açısından dikkat çekici veriler barındırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Article Details

Kültürel Şizofreniden Üretilen Mizah: “Aşkımızın Meyvesi Aytek”

Authors: Adil ÇELİK

Publisher: Cyprus International University

Main Topics: Literature

Journal: Folklor/Edebiyat 2021 Vol.27 Issue 107, pp.813-838

Document Type: Article

Publication Date: 8/2021

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000418168

eISSN: 2791-6057

pISSN: 1300-7491

Issues

Authors:

Adil ÇELİK

Publisher:

Cyprus International University

Main Topics:

Literature

Journal:

Folklor/Edebiyat 2021 Vol.27 Issue 107, pp.813-838

Document Type:

Article

Publication Date:

8/2021

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000418168

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491