2017 Yılı İtibarıyla Türkiye’de Tarımsal Gelir ve Traktörleşme İlişkisi

Gülfinaz ÖZOĞUL; Hakkı EVCİM

Article Details

2017 Yılı İtibarıyla Türkiye’de Tarımsal Gelir ve Traktörleşme İlişkisi

Authors:

Gülfinaz ÖZOĞUL | Hakkı EVCİM

Publisher:

Çanakkale Onsekiz Mart University

Main Topics:

Agriculture

Journal:

COMU Journal of Agriculture Faculty 2020 Vol.8 Issue 1, pp.73-87

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000936908

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2564-6826

pISSN:

2147-8384

Keywords:

Abstract:

 


Günümüz tarımında mekanizasyon ve bu bağlamda traktör
talebinin artması ve çeşitlenmesinde yeni kredi seçenekleri, finans modelleri,
üretim teknolojilerinin yarattığı ihtiyaçlar vb. etkenler rol almaya başlamış
olsa da, gelir hala birincil öneme sahip etken olma özelliğini sürdürmektedir.
Bu çalışmada Türkiye tarımında gelir ile traktörleşme* ilişkisinin mevcut durumunun tespiti ve değerlendirilmesi, ayrıca
traktörleşmedeki muhtemel gelişmelerin tahminine yönelik çalışmalar için zemin
oluşturulması amaçlanmaktadır. Analizlerin veri tabanı için, en yeni, resmi
kaynak olan TUİK 2017 yılı istatistiklerinden yararlanılmıştır. “Tarımsal
Gelir” olarak, traktör talebi üzerindeki kuvvetle muhtemel etkisi dikkate
alınarak “Bitkisel Üretim Pazarlanan Değeri” esas alınmış, Traktör Sayıları
için de mevcut parkı daha doğru tanımladığı gerçeğinden yola çıkarak “Trafik
Kayıtları” kullanılmıştır. Ülke genelinde illerin bitkisel üretim pazarlanan
değerleri ile traktör varlıkları arasında (R2=0,6521) determinasyon
katsayısına sahip, pozitif bir ilişki bulunmuştur. Bu ilişki, iller arasındaki iklim
koşulları, toprak koşulları, işletme ve üretim alt yapıları bakımından büyük
farkların olduğu dikkate alındığında oldukça anlamlı sayılabilecek seviyededir.
Gelir-Traktörleşme ilişkisi salt yalın değerler (TRY ve Adet) üzerinden
irdelendiğinde, gelir ve traktör varlığı bakımından fakir olan illerde “daha az
gelir artışıyla daha çok traktörleşme”, her iki açıdan da zengin olan illerde
ise “daha çok gelirle daha az traktörleşme” sağlar özelliktedir. Buna karşılık,
söz konusu ilişki alan birimi başına gelir ve traktör varlığı değerleriyle
analiz edildiğinde (R2=0,2081) 
gibi düşük bir determinasyon katsayısına sahip, zayıf bir ilişki halini
almaktadır. Çalışmada ayrıca iller gelir ve traktör yoğunlukları
itibariyle, ülke ortalamasından olan farklarına göre dört farklı gruba
ayrılarak Quadrant Analizine tabi tutulmuşlardır.  Her iki açıdan ortalamanın üstünde (Grup 1;
26 il) ve altında (Grup 2; 34 il) olanlarda Gelir-Traktörleşme ilişkisi daha
belirgindir. Buna karşılık, gelir açısından ortalamanın üstünde, ancak traktör
açısından ortalamanın altında olan iller (Grup 3; 5 il) ile traktör açısından
ortalamanın üstünde ancak gelir bakımından ortalamanın altında olan illerde
(Grup 4; 13 il) bu ilişki zayıftır. Gelir ve Traktörleşme arasında belirgin bir
ilişkinin oluştuğu illerde (Grup 1 ve 2) traktörleşme sürecinin gelirdeki
muhtemel artışlarla gelişmeye açık olduğu ileri sürülebilir. Ancak bunun için
öncelikle “Traktör Kullanım Etkinliği“ açısından bir değerlendirme yapılmalı ve
traktörleşmedeki gelişmenin varlığı buna göre tanımlanmalıdır.
Gelir-Traktörleşme ilişkisinin henüz oluşmadığı belirlenen illerdeki (Grup 3 ve
4) durum ise, söz konusu iki ölçütün dışındaki “Ürün Deseni”, “İşletme Ölçeği”,
“Tarım Dışı Traktör Kullanımı” vd. etkenler açısından da değerlendirilerek
açıklığa kavuşturulmalı ve bu illerin traktörleşmesindeki muhtemel gelişmeler
buna göre tahmin edilmelidir. 


.

Article Details

2017 Yılı İtibarıyla Türkiye’de Tarımsal Gelir ve Traktörleşme İlişkisi

Authors:

Gülfinaz ÖZOĞUL | Hakkı EVCİM

Publisher:

Çanakkale Onsekiz Mart University

Main Topics:

Agriculture

Journal:

COMU Journal of Agriculture Faculty 2020 Vol.8 Issue 1, pp.73-87

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000936908

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2564-6826

pISSN:

2147-8384

Tarımsal gelir

tarımsal gelir yoğunluğu

traktör sayısı

traktör yoğunluğu

Issues

Article Details

2017 Yılı İtibarıyla Türkiye’de Tarımsal Gelir ve Traktörleşme İlişkisi

Authors: Gülfinaz ÖZOĞUL | Hakkı EVCİM

Publisher: Çanakkale Onsekiz Mart University

Main Topics: Agriculture

Journal: COMU Journal of Agriculture Faculty 2020 Vol.8 Issue 1, pp.73-87

Document Type: Article

Publication Date: 7/2020

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000936908

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2564-6826

pISSN: 2147-8384

Tarımsal gelir

tarımsal gelir yoğunluğu

traktör sayısı

traktör yoğunluğu

Issues

Authors:

Gülfinaz ÖZOĞUL | Hakkı EVCİM

Publisher:

Çanakkale Onsekiz Mart University

Main Topics:

Agriculture

Journal:

COMU Journal of Agriculture Faculty 2020 Vol.8 Issue 1, pp.73-87

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000936908

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2564-6826

pISSN:

2147-8384